ATSO seçimi ve basın

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası seçimlerine artık haftalar kaldı. 18 Ekim’de ANFAŞ’ta yapılacak seçimler, yalnızca ATSO üyelerinin sandıkta kullanacağı oylarla sınırlı bir yarış olmaktan çıktı. Adayların kendilerini iş dünyasına ve Antalya kamuoyuna nasıl anlattıkları da seçim sürecinin önemli başlıklarından biri haline geldi.

Bu noktada basının rolü ayrı bir önem taşıyor.

Çünkü ATSO seçimleri, klasik anlamda yalnızca bir kurum içi seçim değil. Antalya ekonomisinin turizmden tarıma, ticaretten sanayiye kadar geniş bir alanını ilgilendiren bir yapı söz konusu. Dolayısıyla başkan adaylarının projeleri, açıklamaları, eleştirileri ve vaatleri sadece oda üyeleri tarafından değil, kentin genel kamuoyu tarafından da takip ediliyor.

Son dönemde adayların medya ile daha fazla bir araya gelmesi de bunun göstergelerinden biri.

Seçim sürecinde bazı adayların gazetecilerle kahvaltılarda, yemeklerde, toplantılarda ya da daha küçük gruplar halinde bir araya geldiği görülüyor. Bu buluşmalarda yalnızca projeler ve seçim gündemi konuşulmuyor. Antalya'nın gündemi, iş dünyasının sorunları ve günlük gelişmeler üzerine de sohbetler yapılıyor.

Kimi zaman oldukça ciddi konuların konuşulduğu masalarda espriler yapılıyor, karşılıklı sohbetler sırasında kahkahalar yükseliyor.

Bu görüntüler, seçim dönemindeki iletişimin yalnızca kürsülerden yapılan konuşmalardan ibaret olmadığını da gösteriyor.

Adaylar bir yandan projelerini, hedeflerini ve vaatlerini anlatırken diğer yandan gazetecilerle daha samimi bir iletişim kurmaya çalışıyor. Gazeteciler açısından da bu buluşmalar, adayları yalnızca basın açıklamalarındaki cümleleriyle değil, doğrudan sohbet içerisinde dinleme fırsatı sunuyor.

Ancak burada önemli olan nokta şu, basın, adayların seçim kampanyasının bir parçası değil, adayların kamuoyuna ulaşmasını sağlayan temel kanallardan biri.

Ancak seçim dönemlerinde bu ilişkinin sınırları daha hassas hale geliyor.

Bir adayın daha fazla toplantı düzenlemesi, daha fazla basın açıklaması yapması veya daha fazla haber olması tek başına basının o adayı desteklediği anlamına gelmez. Aynı şekilde bir adayın haberinin daha fazla görünür olması da doğrudan medya tercihi olarak yorumlanmamalı. Haber değeri, açıklamanın içeriği, gündeme getirdiği konu, toplantının niteliği ve kamuoyundaki karşılığı gibi birçok unsurdan oluşuyor.

Fakat adaylar açısından bakıldığında tablo farklı.

Her aday kendi mesajının mümkün olduğunca geniş bir kitleye ulaşmasını istiyor. Bunun yolu da yalnızca sosyal medya hesaplarından değil, yerel basından, internet haber sitelerinden, televizyonlardan, gazetelerden ve gazetecilerle gerçekleştirilen toplantılardan geçiyor.

Adayların gazetecilerle kurduğu bu iletişim, seçim kampanyalarının doğal bir parçası haline geliyor. Kimi zaman resmi toplantılar, kimi zaman proje sunumları, kimi zaman da daha samimi sohbetler gerçekleştiriliyor.

Bir masanın etrafında oturup sohbet etmek, karşılıklı espri yapmak ve gülmek elbette doğal. Ancak seçim döneminde bu samimi görüntülerin gazetecilik ilişkisiyle karıştırılmaması da gerekiyor.

Çünkü gazeteci ile aday arasındaki iletişim ne kadar sıcak olursa olsun, haberin ölçüsü haber değeri olmalı.

Gazetecinin önündeki hassas çizgi. Burada asıl tartışılması gereken ise adayların basına yaklaşımından çok, basının adaylara yaklaşımı.

Bir gazetecinin görevi herhangi bir adayı desteklemek değil, adayların ne söylediğini kamuoyuna aktarmaktır.

Bu nedenle adayların açıklamalarının haberleştirilmesinde temel ölçünün kişisel yakınlık değil, haber değeri olması gerekiyor.

Aynı şekilde adayların da gazetecilerden yalnızca olumlu haber beklemek yerine eleştirel sorulara ve farklı görüşlerin gündeme getirilmesine açık olması, seçim sürecinin sağlıklı ilerlemesi açısından önemli.

Çünkü seçim dönemlerinde basın yalnızca adayların söylediklerini aktaran bir araç haline gelirse, kamuoyunun adaylar arasındaki gerçek farklılıkları görmesi zorlaşabilir.

Bunun yerine adayların projeleri kadar, bu projelerin nasıl uygulanacağı, maliyetinin ne olacağı, hangi yetki alanında bulunduğu ve ATSO'nun görevleriyle ne ölçüde örtüştüğü de sorulmalı.

Örneğin bir aday dijital dönüşümden söz ediyorsa bunun somut karşılığının ne olduğu, bir başka aday ihracat hedefi açıklıyorsa bunun hangi mekanizmalarla gerçekleştirileceği, bir diğeri üyelerin sorunlarına çözüm vadederken bunun ATSO'nun mevcut yetki ve kaynakları içerisinde nasıl yapılacağı sorulabilir.

Bu yaklaşım adayların önünü kesmek değil, söylediklerini daha anlaşılır hale getirmek anlamına gelir.

Gazetelerin de bir maliyeti var.

Ancak bu ilişkinin bir de ekonomik tarafı bulunuyor.

Basın, kamuoyunun haber alma hakkına hizmet eden bir alan olmasının yanında, çalışanları ve giderleri olan bir sektör. Gazetelerin, internet haber sitelerinin ve diğer medya kuruluşlarının personel, ofis, ulaşım, teknik altyapı, internet, sunucu, baskı ve dağıtım gibi çok sayıda maliyeti bulunuyor.

Bu nedenle özellikle seçim dönemlerinde adayların ilan ve reklam desteği, yerel basın açısından önemli bir gelir kalemi haline geliyor.

Adayların kendilerini ve projelerini kamuoyuna anlatmak için ilan vermesi, seçim çalışmalarını duyurması veya çeşitli etkinliklerini reklam yoluyla görünür hale getirmesi, basın kuruluşlarının da ekonomik olarak ayakta kalmasına katkı sağlayabiliyor.

Burada bunun da doğal bir ticari ilişki olduğunu kabul etmek gerekiyor.

Bir gazetenin ilan alması başka, haber yapması başka.

Bir haber sitesinin reklam yayınlaması başka, editoryal içeriği başka.

Adayın ilan vermesi de o adayla ilgili bütün haberlerin olumlu olması gerektiği anlamına gelmiyor.

Aynı şekilde ilan vermeyen bir adayın haber değeri taşıyan açıklamasının da görmezden gelinmemesi gerekiyor.

İlan başka, haber başka.

Bu ayrım korunduğu sürece hem yerel basının ekonomik olarak ayakta kalması hem de gazeteciliğin güvenilirliğini sürdürmesi mümkün.

Çünkü gazetelerin de çalışanları var, masrafları var ve yayınlarını sürdürebilmek için gelir elde etmeleri gerekiyor.

Buradaki temel mesele ilan alınması değil, ilan ile haber arasındaki sınırın korunması. Adayların basına ekonomik destek vermesi, gazeteciliğin satın alınması anlamına gelmemeli. Basın kuruluşlarının da ekonomik ihtiyaçlarının bulunması, haberlerin içeriğinin ticari ilişkiler tarafından belirlenmesi anlamına gelmemeli.

Tam tersine, sağlıklı olan model, adayların ilan ve reklamlarla kendilerini anlatabilmesi, basın kuruluşlarının bundan ekonomik olarak faydalanabilmesi ancak haber merkezlerinin kendi gazetecilik ölçülerini koruyabilmesi.

ATSO seçiminde görünürlük de yarışın bir parçası.

Bugünkü seçim atmosferinde adayların yalnızca projelerinin değil, kendilerini anlatma biçimlerinin de yarışın bir parçası olduğu açık.

Bir aday büyük bir proje toplantısı düzenliyor.

Bir başka aday sektör ziyaretlerini öne çıkarıyor.

Bir diğeri medya buluşmaları gerçekleştiriyor.

Başka bir aday ise üyelerle birebir görüşmeyi tercih ediyor.

Kimi zaman da adaylar gazetecilerle bir masa etrafında buluşuyor. Resmi açıklamaların dışında sohbetler yapılıyor, gündem değerlendiriliyor, espriler paylaşılıyor ve seçim stresinin arasında kahkahalar yükseliyor.

Bütün bunlar seçim dönemindeki iletişimin farklı yüzleri.

Ancak burada önemli olan, medyanın bu yöntemlerin tamamına mümkün olduğunca haber değeri üzerinden yaklaşması.

Çünkü Antalya'nın iş dünyası açısından ATSO seçiminin sonucu kadar, seçim sürecinde hangi konuların tartışıldığı da önemli.

Turizm, tarım, ihracat, finansmana erişim, yüksek maliyetler, kent planlaması, dijital dönüşüm, kadın ve genç girişimciliği, lojistik, sanayi ve üyelerin günlük sorunları seçim kampanyalarının merkezinde yer alıyor.

Dolayısıyla basının görevi yalnızca "aday ne dedi?" sorusuyla sınırlı kalmamalı, gerektiğinde "Bunu nasıl yapacak?" sorusunu da gündeme getirmeli.

Basın için tarafsızlık, adaylar için eşit mesafe.

Hem ATSO yönetimine hem adaylara hem de basına önemli bir sorumluluk düşüyor.

Adaylar kendi projelerini anlatmalı, basın bütün adayların sözünü duyurmalı, üyeler ise bu bilgiler üzerinden kendi kararını vermeli.

18 Ekim'e kadar geçen süre, adayların yalnızca sandığa değil, Antalya kamuoyuna da kendilerini anlatacağı dönem olacak.

Bu süreçte kazanan ya da kaybeden yalnızca adaylar olmayacak. ATSO'nun geleceğine ilişkin tartışmanın hangi zeminde yürütüldüğü de seçim sonrasının önemli miraslarından biri olacak.

Çünkü güçlü bir seçim tartışması, yalnızca çok sayıda haber yapılmasıyla değil, adayların projelerinin sorgulanabildiği, farklı görüşlerin duyulabildiği ve gazeteciliğin seçim kampanyalarının önüne geçebildiği bir iletişim ortamıyla mümkün.

Antalya'da ATSO seçimi yaklaşırken basın ile adaylar arasındaki ilişki bu nedenle yalnızca bir haberleşme ilişkisi değil, kentin ekonomik gündeminin nasıl şekilleneceği açısından da dikkatle izlenmesi gereken bir süreç olarak karşımızda duruyor.