Katılımcılara, günlük yaşamda uygulanabilecek basit ancak etkili önlemlerle hastalığa karşı korunmanın mümkün olduğu aktarıldı. Program, katılımcıların yönelttiği sorularla interaktif şekilde devam ederken, toplumda doğru bilinen yanlışların düzeltilmesine ve bilimsel, güvenilir bilgilerin yaygınlaştırılmasına katkı sağladı. Eğitim sonunda katılımcıların konuya ilişkin farkındalığının arttığı gözlemlendi. Düzenlenen bu anlamlı etkinlik, Kepez Belediyesi’nin “Yaşlı Dostu Kepez” vizyonu doğrultusunda hayata geçirilen çalışmalar arasında yer aldı. Belediye, özellikle yaş almış bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmak, yaşam kalitelerini artırmak ve sağlıklı yaşlanmayı desteklemek amacıyla koruyucu sağlık hizmetlerine önem veriyor. Kepez Belediyesi, bireylerin yalnızca hastalık sürecinde değil, hastalıklar ortaya çıkmadan önce bilinçlenmesini sağlamak amacıyla bu tür eğitim ve farkındalık çalışmalarını düzenli olarak sürdürüyor. Her yaştan vatandaşın daha sağlıklı bir yaşam sürmesi hedefiyle çalışmalarına devam ediyor. Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz ise yaptığı açıklamada, “Toplum sağlığını korumak, yerel yönetimlerin en önemli sorumluluklarından biridir. Bizler Kepez’de yalnızca hizmet üretmiyor, aynı zamanda sağlıklı yaşam bilincini de yaygınlaştırıyoruz. Erken teşhis hayat kurtarır; bu nedenle vatandaşlarımızın düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemelerini özellikle rica ediyorum. Daha sağlıklı bir Kepez için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.

2026 projeksiyonları, her beş kişiden birinin yaşamı boyunca kanser tanısı alma olasılığı olduğunu gösteriyor.

Her bireyin kanser yolculuğunun benzersiz olduğu gerçeğinden hareketle, "1'likte yarınlara" ulaşmak için sağlık ekosisteminin tüm bileşenlerinin ortak enerjisi ve dayanışması kritik önem taşıyor.

Ülkemizde 1-7 Nisan Ulusal Kanser Haftası kapsamında bilinçlendirme projeleri hayata geçirilirken, kansere karşı toplumsal farkındalık ve çözüm odaklı çağrılar her zamankinden daha güçlü bir şekilde yükseliyor. Kanserle yaşamak ve bu süreci yönetmek, her birey için farklı ihtiyaçlar ve farklı bir yolculuk anlamına gelse de çözümde birleşmek temel dayanak olarak öne çıkıyor.

Kanser vakaları hızla artırıyor

DSÖ'ye bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından paylaşılan güncel veriler, dünya genelinde yeni vakaların hızla arttığını ve her 5 kişiden 1'inin yaşamı boyunca kanser tanısı alma riski taşıdığını ortaya koyuyor.2

Globocan verilerine (2022) göre ise ülkemizde yaklaşık 240 bin yeni kanser tanısı kondu.3 Akciğer, meme ve kolorektal kanserler en sık görülen türler arasında yer alırken, kanserlerin oluşumunda %90-95 çevresel, %5-10 genetik faktörlerin etkisi olduğu biliniyor. Bilinen çevresel nedenlerden ve risk faktörlerinden kaçınılarak kanserlerin en az 3'te 1'inin önlenebileceği, diğer 3'te 1'inin de erken tanı ve etkin tedavi ile kontrol altına alınabileceği belirtiliyor. 4,5 Bu nedenle toplum nezdinde farkındalık çalışmaları, rutin taramalar ve erken tanının teşvik edilmesi büyük önem taşıyor.6

Bu tablo; yaşam tarzı farkındalığı kadar düzenli taramaların, rutin sağlık kontrollerinin ve uzman hekimlere vaktinde başvurmanın önemini gösteriyor. Uluslararası kılavuzlar da birçok kanser türünde erken tanının, kişilerin sağlık yolculuğunda çok daha güçlü bir başlangıç yapmasını sağladığını vurguluyor.

Novartis onkoloji alanındaki liderliğiyle hastaların yanında

Novartis, onkoloji alanındaki bilimsel araştırmaları ve yenilikçi tedavileriyle hastaların yaşamını iyileştirmeyi ve uzatmayı amaçlıyor. Yenilikçi ilaç geliştirme yetkinliği ve hasta odaklı yaklaşımıyla, bu yolculukta erken tanının ve doğru tedaviye zamanında erişimin kritik önemini vurguluyor.

Her hastanın ihtiyacı benzersiz

Novartis Türkiye Ülke Başkanı Serkan Barış, konunun önemini şu sözlerle vurguluyor: “Kanserle yaşamak her şeyden önce güçlü bir dayanışma gerektirir. 'Kansere Karşı 1'iz' vizyonumuz ve '1'likte yarınlara' inancımızla; yenilikçi tedaviler geliştirmenin yanı sıra, klinik araştırmalarımız, yerel üretim gücümüz ve destekleyici programlarımızla hastaların yanındayız. Her hastanın ihtiyacının benzersiz olduğunu biliyor; ekiplerimizin ortak enerjisi ve hekimlerimizin bilimsel donanımıyla karmaşık tedavi süreçlerini paydaşlarımızla birlikte daha yönetilebilir ve hastaya özgü kılıyoruz.”

Her Şey "1" Farkındalık Anı ile Başlıyor

Novartis, Ulusal Kanser Haftası kapsamında yayımladığı kampanya filmiyle; erken tanının önemli rolüne, risk faktörlerine karşı alınabilecek önlemlere ve bireysel farkındalığın toplumsal gücüne dikkat çekiyor. Bu kapsamda, Novartis; ülkemizde KETEM, Sağlıklı Hayat ve Aile Sağlığı Merkezleri'nde meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanseri taramalarının ücretsiz olarak sunulduğunu hatırlatarak toplumun her bir ferdini bu fırsatları değerlendirmeye davet ediyor.

Türkiye'de Bilim ve Dayanışma Odağı

Novartis Türkiye, onkoloji alanındaki gücünü klinik araştırmalar, yerel üretim, yeni nesil iletişim platformlarındaki uzman içerikleri başta olmak üzere birçok iş birliği ile pekiştirmeye devam ediyor:

Yerel Üretim Gücü: Kanser tedavisinde kullanılan kritik ürünler, Kurtköy tesislerinde yüksek teknolojiyle üretilerek hem ülke ekonomisine katkı sağlanıyor hem de hastaların tedaviye kesintisiz erişimi destekleniyor.

Psikolojik Destek: Tıbbi tedavinin ayrılmaz bir parçası olan psikososyal destek ihtiyacı, "Kansere Karşı Biriz" YouTube kanalı üzerinden uzman videolarıyla karşılanıyor; hastaların ve hasta yakınlarının bu zorlu süreçteki sorularına yanıt aranıyor.

Hasta Odaklılık: Novartis Türkiye'nin çalışmalarının merkezinde, hastaların ihtiyaçlarını anlamaya ve deneyimlerini dikkatle değerlendirmeye yönelik güçlü bir bağlılık bulunuyor. Sağlık yolculuğunu etkileyen her aşamada; içgörüleri dinleyerek, bilimsel verilerden güç alarak çözümlerini şekillendiriyoruz. Yaşamları iyileştirmeye katkı sağlayan, duyarlı, erişilebilir ve sürdürülebilir çözümleri tüm sağlık ekosistemiyle birlikte hayata geçirmeyi amaçlıyor.

Klinik Araştırmalarda ilk 5'te: Türkiye genelinde 70 hastanede yürüttüğü 66 aktif klinik faz çalışmasıyla oluşturduğu kapsamlı klinik araştırma ağı sayesinde, hem bilimsel ilerlemeye hem de hastaların yenilikçi tedavilere erişimine katkı sağlıyor; klinik araştırma sayısı açısından Türkiye'de ilk beş firma arasında yer alıyor. Klinik araştırma hacmimiz, Türkiye'yi ülkemizi global klinik araştırma portföyünde öne çıkan ülkelerden biri haline getiriyor.

Novartis, Ulusal Kanser Haftası boyunca dijital kanalları üzerinden paylaşacağı bilgilendirici içeriklerle; sağlıklı bir gelecek inşa etme gayretinin tek başına değil, el birliğiyle anlam kazanan bir yolculuk olduğunu hatırlatmaya devam edecek.

Kaynaklar: 

1 IARC - Global Cancer Burden: https://www.iarc.who.int/news-events/global-cancer-burden-growing-amidst-mounting-need-for-services/ 

2.Dünya Sağlık Örgütü -WHO - Cancer Prevention: https://www.who.int/activities/preventing-cancer 

3.Global Cancer Observatory; https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/792-turkiye-fact-sheet.pdf

4.https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kanser-db/Dokumanlar/Istatistikler/Turkiye_Kanser_Istatistikleri_2019.pdf

5. https://www.worldcancerday.org/materials

6. https://www.saglik.gov.tr/TR-102171/erken-teshis-hayat-kurtarir.html

Sorumluluk Reddi:   

Bu basın bülteni, 1995 tarihli Amerika Birleşik Devletleri Özel Menkul Kıymetler Davası Reform Yasası anlamında ileriye dönük ifadeler içermektedir. Ayrıca, Novartis AG'nin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) sunduğu mevcut Form 20-F'inde yer alan diğer riskler de bulunmaktadır. Basın bülteninde yer alan ileriye dönük ifadeler, gelecekteki olaylarla ilgili beklentilerimize dayanmakta olup bilinmeyen riskler ve belirsizlikler içermektedir. Bu basın bülteninde açıklanan araştırma aşamasındaki veya onaylı ürünlere ilişkin beklentiler ticari ve ekonomik koşullardan ve sair çeşitli faktörlerden etkilenebilecek olup ticari açıdan hiçbir garanti ve taahhüt içermemektedir. Novartis, bu basın bültenindeki bilgileri açıklandığı tarihte sağlamaktadır ve yeni bilgiler, gelecekteki olaylar veya başka bir nedenle bu basın bültenindeki herhangi bir ileriye dönük açıklamayı güncelleme yükümlülüğü üstlenmemekte birlikte ileriye dönük herhangi bir açıklamanın ve basın bülteninde yer alan herhangi bir verinin geçerliliğini ve doğruluğunu kontrol etme yükümlülüğü bulunmamakta olup, bu konuda her türlü yükümlülüğü reddeder. Novartis Bülten

Tüberküloz tanısının, mikroskopik incelemede balgam yaymasında EZN (Eherlish-Ziehl-Neelsen) boyası ile Tüberküloz basilinin gösterilmesiyle konulduğunu belirten Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Uzmanı Prof. Dr. Zeliha Arslan Ulukan, TCT - PCR - IGST  testleri ve biyopsinin de özellikle akciğer dışı tüberküloz tanısında destekleyici olarak kullanılabildiğini ifade ediyor.

Tedavi yarıda bırakılırsa direnç gelişebilir

Tüberküloz tedavisine ilişkin bilgi veren Prof. Dr. Zeliha Arslan Ulukan, “Tüberküloz tedavisi ülkemizde dört farklı ilacın birlikte kullanımıyla uygulanır. İlk kez tanı konulan hastalarda tedavi, ilk 2 ay 4 ilaçla, sonraki 4 ayda ise 2 ilaçla olmak üzere toplam 6 ay sürer. Tedavi yarıda bırakılırsa hastalık devam eder, bulaştırıcılık sürer ve zaman içinde ilaçlara direnç gelişir” dedi. Çok ilaca dirençli tüberkülozun (ÇİD-TB), hem izoniazid (INH) hem de rifampisine (RIF) direnç gelişmesiyle ortaya çıktığını da ekliyor.

Milyonlarca vaka, milyonlarca risk

DoktorTakvimi uzmanlarından Prof. Dr. Zeliha Arslan Ulukan, hastalığın küresel boyutuna ilişkin şu bilgileri paylaşıyor: “Dünya Sağlık Örgütü'nün 2025 Dünya Tüberküloz Raporu'na göre, tüberküloz geçen yıl 1.2 milyondan fazla kişinin ölümüne ve tahmini 10.7 milyon kişinin hastalanmasına yol açtı. 2023-2024 yılları arasında dünya genelinde tüberküloz görülme sıklığı yaklaşık yüzde 2, tüberküloza bağlı ölümler ise yüzde 3 azaldı.”

HIV ile birlikte risk artıyor

Türkiye'de HIV/AIDS seyrinde görülen fırsatçı enfeksiyonlar arasında tüberkülozun önemli bir yer tuttuğunu belirten Prof. Dr. Zeliha Arslan Ulukan, şu bilgileri veriyor: “HIV enfeksiyonu ve tüberküloz birbirini artıran bir etki gösterir. HIV, tüberkülozda enfeksiyondan hastalık gelişimini artırırken; tüberküloz da HIV'in yayılımını ve etkisini artırır. Tüberküloz tanısı alan hastalarda, hastanın rızasıyla HIV testi yapılır. HIV pozitifliği saptanan hastalar danışmanlık merkezlerine yönlendirilir. HIV tanısı alan her bireyde, akciğer ve akciğer dışı tüberküloz ile latent tüberküloz enfeksiyonu mutlaka araştırılmalıdır.”

Erken tanı bulaşın önüne geçiyor

Tüberkülozun yayılmasını önlemede erken tanı ve tedavinin kritik olduğunu vurgulayan DoktorTakvimi uzmanlarından Prof. Dr. Zeliha Arslan Ulukan, sözlerini şöyle tamamlıyor: “Bulaşın en yoğun olduğu dönem tanı öncesidir. Bu nedenle tanı konulmamış hastalar önemli bulaş kaynağıdır. Temaslıların tespit edilmesi ve koruyucu tedavilerinin düzenlenmesi büyük önem taşır. Tanı konulan hastaların tedavilerini doğru süre ve dozda tamamlamaları gerekir. Ayrıca BCG aşısı uygulanmalı ve risk gruplarında gerekli taramalar yapılmalıdır.” DoktorTakvimi Bülten 

10 YILDIR NAKİL BEKLİYORDUM

Organ nakli sürecini paylaşan emekli öğretmen Muharrem Yeğenoğlu, “Kadavradan nakil oldum ve şu anda taburcu oldum. Sıhhat sağlığım iyi. Bu sıhhat sağlığımın iyiliğinde emeği geçen bütün hocalarıma teşekkür ediyorum. Ben 10 yıldır nakil bekliyordum, diyalize giriyordum, diyaliz kolay bir şey değil. Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi öğretmeniyim. İmam Hatip'te meslek dersi öğretmeni olarak geçiyor. Şimdi, ben önce böbreğini bana veren kardeşimin ahirete intikal ettiğini biliyorum. O aileye büyük bir sabır diliyorum. İnşallah böbreğini veren kardeşim de ahirette bunun sevabını bol bol alacak inşallah. Çünkü bir cana can kattı. Hayatta en güzel şey bu.” dedi. 

ORGAN NAKLİ CAİZ

Organ naklinin caiz olduğunun altını çizen Yeğenoğlu, “Organ nakli yapılıyor, caiz. Çünkü insan vefat ettiği zaman ruh Allah'a gidiyor. Beden çürüyor toprakta. Onun için insanlarımız biraz korku içerisindeler. Hiç korkuya gerek yok. Rahat rahat organlarını bağışlayabilirler. Vatandaş zannediyor ki organlarımı ölmeden alıyorlar. Hayır, öyle bir şey yok. Beyin ölümü gerçekleştikten sonra bütün doktorlarımız bunun üzerinde duruyorlar. Beyin ölümü gerçekleştikten sonra artık organ nakli yapılıyor. Kadavra bu şekilde yapılıyor. Onun için korkuya gerek yok.” diye konuştu.

YENİDEN DOĞDUM

Nakil sonrası adeta yeniden doğduğuna vurgu yapan Yeğenoğlu, “Bir cana can katmak kadar hayatta en sevimli olan nedir ki acaba? Değil mi? Bir insana en büyük iyiliklerin iyiliği yani. Ben bundan dolayı kardeşlerime, ülkemizdeki bütün vatandaşlara hiç çekinmeden, rahatlıkla diğer bir sıkıntıda olan kardeşlerine yardım edebilmeleri için organ bağışında bulunmalarını tavsiye ediyorum. Çünkü biz 10 yıldır böbrek bekliyorduk. Şimdi ben yeniden doğdum. Yeniden bir hayata kavuştum. Dünyada en büyük iyilik bu. Çekinmeden kardeşlerimiz rahatlıkla organ nakli yapabilirler. Zaten hocalarımız bunu televizyonlarda anlatıyorlar. Diyanet İşleri Başkanlığı hutbelerinde, vaazlarında organ bağışının caiz olduğunu ve iyi bir şey olduğunu, cana can kattığını, yeniden bir hayata kavuşturduklarını kürsülerde söylüyorlar. Vatandaşımızı bilgilendirmeye çalışıyorlar.” dedi.

YAŞANTIM SINIRLIYDI

Organ nakli öncesinde yaşantısının sınırlı olduğunu söyleyen Yeğenoğlu, ”Yaşantımız sınırlıydı. Ama şimdi biraz daha rahatlayacağız. Çok diyet yapıyordum, yemem içmem azdı. Tuzsuz yiyorduk. Şimdi daha rahat hareket edeceğim. İnsanlarla daha iyi bir diyalog kuracağım. İç içe olacağız. Bu şekilde dediğim gibi ikinci bir hayatım olmaya başladı. Çok memnunum, çok huzurluyum. Allah razı olsun hepinizden.” şeklinde konuştu.

BÜYÜK BİR BAYRAM HEDİYESİ OLDU

Bağışlanan böbreğin kendisi için büyük bir bayram hediyesi olduğuna değinen Yeğenoğlu, “Ben diyorum ki bu Allah'ın bir lütfu. Allah'ın bana verdiği bir lütuf, bereket. Onun için bütün kardeşlerime organ naklinde bulunmalarını tavsiye ediyorum. Bundan büyük mutluluk olmaz diyorum. Korkmasınlar. Beyin ölümü gerçekleştikten sonra hocalarımız karar veriyor. Öyle halkın anlattığı efsanelere bakmayalım. Gerçekten bu benim için büyük bir bayram hediyesi oldu. Şimdi böbreği bana nasip olan kardeşimi bilmiyorum, görmedim, tanımadım ama bana bir hayat verdi. Bundan daha büyük sevap olur mu? Onun için insanlarımız dünyada sevap kazanmak istiyorsa, kendisinden sonraki insanlara faydalı olmak ve onun da sevabını kazanmak istiyorlarsa lütfen organlarını bağışlasınlar." ifadelerini kullandı.

Akdeniz Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan ve Organ Nakli Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan, düzenlenen basın toplantısıyla merkezi tanıttı. Toplantıda, yurt dışına yönelik yüksek maliyetli tedavi bağımlılığını ortadan kaldıracak yerli ve milli altyapının detayları paylaşıldı. Toplantıya Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Şükrü Sözen ve Prof. Dr. Ayşe Gülbin Arıcı, Hastane Başhekimi Prof. Dr. Yıldıray Çete ve akademisyenler katıldı. 

CUMHURBAŞKANI RECEP TAYYİP ERDOĞAN’IN DESTEKLERİYLE 

Akdeniz Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan, “14 Mart Tıp Bayramı arifesinde birçok kanser hastasını ve kanser hastası yakınının dört gözle beklediği bir haberi müjdelemek üzere bir aradayız. Ben bu anlamda hakikaten çok heyecanlıyım. Çünkü şu anda Akdeniz Üniversitesi ve Türkiye için çok önemli bir an, tarihi bir gün olduğunu düşünüyorum. Biliyorsunuz biz 5 yıl önce göreve başladık. 5 yıl önce göreve başladığımız zaman bizim Ömer Hocayla merak ve ilgi alanımız olan transplantasyon ve kanser ile ilgili planlarımız vardı. Biz o planı Sayın Cumhurbaşkanımıza açtığımız zaman hemen incelikle destek verdi. Şu anda bulunduğumuz bina da Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın destek verdiği projenin binası. Bu anlamda kendisine canı gönülden çok teşekkür ediyorum. Hastalar, hasta yakınları adına şükranlarımı sunuyorum. Akdeniz Üniversitesi olarak biz her zaman ilklere imza atmak için çok büyük bir gayret gösterdik.” şeklinde konuştu. 

YÜZDE 95 BAŞARI ORANI

Yeni tedavi yöntemi hakkında bilgi veren Rektör Prof. Dr. Özlenen Özkan, “Lösemi, lenfoma ve kemik iliği kanserlerinde, özellikle de tedavileri başarısız olunan hastalar için yeni bir tedavi yöntemi var. Dünyada 7 merkez bu yöntemi kullanıyor. Çok yeni bir metot bu. Türkiye de Akdeniz Üniversitesi ile dünyada bunu gerçekleştirebilen 8. ülke oldu. Yüz binlerce dolarlık bir tedavi bu. Artık ülkemizde bunu yapabileceğiz. Bu tedavide hastaların kanları alınarak güçlendirilerek tekrar kendilerine çeşitli metotlarla iade ediliyor. Yüzde 95 oranında başarılardan bahsediliyor. Bu çok yüksek bir oran. Bu anlamda da çok heyecanlıyız biz. ”diye konuştu.

TAMAMEN TÜRKİYE’DE YAPILACAK

Tedavi için kanın tamamen Türkiye’de işleneceğini belirten Rektör Prof. Dr. Özlenen Özkan, “Türkiye’de bazı merkezler kanı alıp yurtdışına gönderiyorlar. Biz ise kanı alacağız, tamamen burada muamele edilecek, metotlarla değiştirilecek, güçlendirilecek ve yine burada o kan, o hastaya verilecek. Bence en kıymetli kısmı bu. Yerli ve milli olması burada önemli. Hem hastaların başarı oranları çok yükseliyor aynı yerde yaptığımız için. Hem de çok daha ucuza yurtdışına göre. İnsanların kalkıp Amerika'ya gitmesine gerek kalmıyor. Ki çok ciddi bütçeler bunlar, 100 bin dolar, 200 bin dolardan bahsediyorum. Artık bunlara gerek kalmayacak.” ifadelerini kullandı.

HÜCRELER ÇOĞALTILACAK

Geliştirdikleri metodu başka tedavilerde de uygulamayı planladıklarını belirten Rektör Prof. Dr. Özlenen Özkan, “Bir heyecanımız da bu yöntemi sadece kan kanserleri için değil, başka tedavilere de uygulamayı planlıyoruz.” dedi. Bu tedaviyi Türkiye'de yerli milli olarak uygulamanın gururunu yaşadıklarını anlatan Rektör Prof. Dr. Özlenen Özkan, “14 Mart olması vesilesiyle bu projeyi Türkiye için kanını feda eden şehitlere, gazilerimize ithaf etmek istiyorum. Onların açtığı yollarda biz yürüdük. Bu anlamda hem 14 Mart'ımız, hem 18 Mart Çanakkale Zaferi ve Şehitleri Anma Günümüz kutlu olsun.” dedi. 

5 YILLIK BİR ÇALIŞMANIN ÜRÜNÜ

Akdeniz Üniversitesi Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Ömer Özkan ise çalışmaların 5 yıl önce başladığını belirterek, “CAR-T tedavisinin merkezi, bu binada artık hizmete başlamış olacak. Bugün itibarıyla tüm altyapısı, ekipmanları tamamlanmış, teknoloji transferi tamamlanmış ve AR-GE için tüm altyapısını tamamlamış bulunuyoruz. Kısa bir şekilde bahsedersek bu bir immünoterapi tedavisi. Şu ana kadar ülkemizde yapılmayıp daha çok hastaların dışarıya gönderildiği veya hastaların kanlarının gönderilip getirildiği bir tedavi yöntemiydi. Bu aşamada hastanın kanları alınacak. Bir şekilde laboratuvarda savaşan akıllı hücrelere dönüştürülecek, genetik olarak programlanacak, eklemeler yapılacak, çoğaltılacak ve hastaya verilmesi sağlanacak. Bu bir süreç, yaklaşık 8-10 gün kadar süren bir süreç sonunda hastaya tedavisi planlanacak. Bu kısım mutfak kısmı olacak, diğer kısım da klinik kısmını da arkadaşlarımız tedaviyi uygulayacak.” dedi. 

İLK HASTA 15 NİSAN DA

İlk hastanın 15 Nisan’da alınacağını belirten Prof. Dr. Ömer Özkan, “En önemli kısmı bahsettiği gibi en son teknolojik olan teknolojinin, proteinin bu laboratuvarda olması. Başarı oranının yüzde 95'in üzerinde olmasını bekliyoruz. Bu ne demek? Tedavisi zaten başarısız olan insanlarda yüzde 95'in üzerinde. Ve CAR-T diye bilinen, mucize diye bilinen, şu anda günümüzdeki en güncel tedavinin bir laboratuvarda olmuş olması çok önemli. Bu gördüğünüz binadaki laboratuvar o kısmın, binanın yüzde 25'ini içerecek. Diğer kısmı neleri içerecek? İleriki dönemde inşallah çok çok iyi bilinen, maalesef çok kötü olan bir prognozu yani seyri olan beyin kanseri gibi tümörler için de inşallah kısa zaman içerisinde o proteinin transferini, AR-GE'sini yapmış olacağız. Bu laboratuvarları daha geliştirmeye devam edeceğiz. Aslına bakarsanız çok önemli bir günde, anlamlı bir günde bu müjdeyi vermiş oluyoruz. Bir 5 yıllık emeğin de inşallah meyvesini alacağız. Bugün itibarıyla tüm ekipmanlar yerleşti. 1 Nisan itibarıyla validasyonu ve ruhsatlandırmasının inşallah tamamlanmasını bekliyoruz ve 15 Nisan itibarıyla de ilk tedavimizi almayı planlıyoruz.” diye konuştu.

HEM ÜLKEMİZ HEM DE YURT DIŞI HASTALARI İÇİN BİR UMUT

Hem ülkemizdeki hem de yurtdışındaki hastalar için merkezin önemine değinen Prof. Dr. Ömer Özkan, “Kan kanseri tabii yani uzmanlık alanı, ilgili hocalarımızın öncelikli olarak oldukça yaygın bu önemli hastalık. Zaten bildiğiniz bir şey, bunun için birçok kuruluş kurulmuş durumda. Tedavide aslına bakarsanız çok ileri gidildi ama maalesef bazı hastalarda ne yaparsanız yapın hem komplikasyondan hem tedavinin yetersizliğinden kaybettiğimiz hastalar var. Bu tabii ki acı bir olay. Hem tedavisi olan bir hastalık diyoruz ama maalesef bu nedenle kaybettiğimiz hastalar var. Onlar için önemli bir tedavi yöntemi olacak, kurtuluş yolu olacak inşallah. Hem ülkemizdeki hastalara hem de yurt dışından, özellikle bizim yurt dışına gönderirken artık yurt dışından bu hastaları kabul etme imkanımız olacak. Burada bizim en yakın merkezimiz, bize İsrail buradaki en yakın. Ama Orta Doğu'da, o çevremizdeki bölgeler neticesinde birçok ülkeden bu hastaların gelme imkanı var. Şimdi vücutta aslına bakarsanız kanserle savaşan hücreler var. Ama bu hücreler bazen yetişemiyor, ya miktar olarak yetişemiyor ya da güçlü olamıyor. Bu hücreleri, ben anlaşılacak şekilde anlatayım; hücreleri alacağız, savaşan hücreler alınıyor. Bu hücreler laboratuvarda genetik olarak değiştirilip, o kanser türüne doğru savaşabilecek ekler ekleniyor, bunlara reseptörler, antijenler deniyor. Bunlar eğer yeterli miktara geldikten sonra çoğaltılması sağlanacak. Bunun için reaktörler var, her makinenin ayrı bir reaktörü olacak. Bu makineden bizde dört tane olacak şu an için. Şu an için yeterli olduğunu düşünüyoruz, gerekirse artacak. Daha sonra bu hücreler milyonlarca kez çoğaltılacak.” İfadelerini kullandı. 

DONDURMA AŞAMASI OLMADAN VERİLECEK

 Tedavide hiçbir şekilde dondurma olmayacağını belirten Prof. Dr. Özkan, “Taze olarak hastalara hiçbir şekilde dondurma aşaması olmadan verilebilecek. Kişiselleştirilmiş bir tedavi olacak. Çok az bir kemoterapi gerekecek ve bunun dışarısında çoğunlukla bir immünoterapi türü, yani kişiselleştirilmiş, kişiye özel bir kanser tedavisi olacak. Aslında son yıllarda bildiğiniz akıllı ilaçlar, immünoterapi diye bilinen şeyler, o kemoterapilerin yan etkilerini azaltmak için çoğaldı. Kemoterapi güzel bir şey ama maalesef sağlıklı hücreleri de etkiliyor. Bundaki amacımız sağlıklı hücrelere zarar vermeden tedaviyi sağlamak. Tabii bunun da az miktarda olsa yan etkileri var, onlar için de önlemleri almamız gerekiyor.” şeklinde konuştu.

DEVLET İMKANIYLA KURULDU

 Laboratuvarın devlet imkanları ile kurulduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Ömer Özkan, “Şu anda dediğim, bu sadece bizim bu binanın yüzde 25'ini karşılıyor. Talep olduğu sürece biz bunu 4 katına kadar artırırız ki, şu andaki hedefimiz yıllık 100 hasta, minimum. Ki bu 150'ye kadar şu anki zaten teçhizatla çıkartılabilir. Ama bunların dediğim gibi reaktörlerde hücrenin çoğaltılması işleminin tamamlanması 7 gün gibi planlanıyor bizim aldığımız sistemde. Bazı hastalarda 9-10 güne kadar çıkabilir ama dediğim gibi bizim aylık 10-12 hasta alma potansiyelimiz var. Ama bunu 4 katına kadar da çıkartma potansiyelimiz var. Taleplere göre Çünkü pahalı bir tedavi. Biz bunu yurt dışına göre çok daha ucuz yaptırmayı planlıyoruz inşallah, hesaplarımız öyle gösteriyor. Çünkü yerli üretim imkanlarımızı. Tamamıyla devlet imkanlarıyla kurulmuş bir laboratuvar ve üniversitenin imkanlarıyla da oluşturulmuş bir tedavi yöntemi olacak. Çünkü tamamen bizim bilimsel araştırma projelerinin altyapısıyla oluşturulmuş bir teçhizat ve teknoloji transferi oldu. Çocuklarda daha çok lösemi görülüyor zaten. Onlara tedavisi başarılı şekilde yapılıyor ama erişkin hastalarda büyük sorun var. Onlar inşallah çözülecek. Bizim AR-GE kısmında da inşallah biz diğer kısımlarda mutlaka o çalışmayı düşünüyoruz ama bizim zaten en kısa hedefimiz de beyin kanseriyle olan kısmı şu an için” dedi.

TEKNOLOJİ TRANSFERİNİ KORE’DEN YAPTILAR

Teknoloji transferini Kore’den yaptıklarını belirten Prof. Dr. Ömer Özkan, “Teknoloji transferini biz Kore'deki Amerikan firmalarından yaptık. Bilinen bir firmadır. Şu anda dünyada proteinlerin isimleri var arkadaşlar, anlayın diye söyleyeyim. Belli firmaların, Novartis, bilinen firmalar vardır, bunların proteinleri çok iyi bilinir. Çin firması var, Amerikan, Kore firmaları vardır. Bizim kullandığımız Kore merkezi, Amerikan firmasıdır. Buradan yaptığımız teknoloji transferini kullanıyoruz. Bunun özelliği nedir? En son AT101 denen bir protein bağlanacak bizim hücrelerimize. Bu şu anda bilinen, yayınlanan, en yüksek tedavi oranlı, en az komplikasyon belirten protein olacak. Güzelliği bu. O nedenle bu firma içeride bize AR-GE yapılma imkanı sağlayacak.” Şeklinde konuştu. 

EN ZOR DURUMDA OLAN HASTAYA ÖNCE BAŞLANIR

Tedavinin mevzuatı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Ömer Özkan, “Ülkeden kan çıkışı, aslına bakarsanız çok legal bir durum değil şu an için. Mecburiyet kanser nedeni gönderilmiş olsa bile mevzuata aykırı. Dışarı gönderilmesi tamamıyla, tüm tedaviler burada gerçekleşecek, dışarıya herhangi bir örnek gönderilmeyecek şu an için. Çok hastamız var, tabii biz hani hasta özelinde seçme önceliğimiz yok. En zor durumda olan hastalara ilk önce başlanır, en adil şekilde hocalarımız belirleyecek inşallah. Hani hasta ayrımı yapma gibi bir şeyimiz yok. Zaten en kısa şekilde yapacağız inşallah. Burada tabii Sağlık Bakanlığı'nın önemli katkısı var. TİTCK dediğimiz ruhsatlandırma yapan merkezin zaten kontrolünde de yapılmış bir laboratuvar burası. En kısa sürede ruhsatlandırması ve tedavisi, önce validasyon dediğimiz sistemi bir 10-15 gün kadar alacak. Onun için 15 Nisan bekliyoruz.” açıklamalarında bulundu.

TÜRKİYE’DE BÖYLE NİTELİKLİ TESİS DAHA KURULMADI

TCT Sağlığı Temsil eden Erkan Vankan, “Yaklaşık 2 yıldır üzerinde çalıştığımız bir proje. Ekip olarak Türkiye'deki ilaç AR-GE'si ve sağlık teknolojileri alanında çalışıyoruz. CAR-T tedavileri, modern tıbbın geldiği en ileri tedaviler. Ancak maalesef günümüzde ve Türkiye'mizde böyle nitelikli üretim tesisi daha kurulmadı. Dolayısıyla bu ilk kurulduğu için, önce Akdeniz Üniversitesi'ne hayırlı olmasını temenni ediyorum ve bütün vatandaşlarımıza, Türkiye Cumhuriyeti'ne de hayırlı olsun. Burada kurulan tesis, yaklaşık 360 metrekare içerisinde, GMP gerekliliklerine uygun olarak tasarlandı. B class üretim alanı, C class üretim alanı ve C class 3 adet kalite kontrol ve mikrobiyoloji alanlarını kurguladık. Burada damardan damara full kontrol sağlayabileceğimiz dijital izleme sistemleri ile bunu oluşturduk. Amacımız bu tedaviyi bağımsız olarak, bireysel tedavi olduğu için hastadan hastaya sapma olmadan üretilmesini sağlamak. Kapasitemiz de dediğiniz gibi yılda 100 hastalık bir kapasite kurulmuş durumda.” dedi.

BÜTÜN HASTALARA ŞİFA OLUR

Tedavi yöntemi hakkında bilgi veren Vankan, “Aslında CAR-T prosesinden basit olarak anlatmam gerekirse, aferez sonrasında hastadan alınan bağışıklık T hücrelerinin kontrollü koşullarda üretim alanına alınması ile bu süreç başlıyor. Biz burada Cytiva'nın Flex Factory platformunu kurduk. Bu platform dünya standartlarında, mevcut ticari ürünlerin üretiminde kullanılan bir standarttır. Burada, tüm kapalı sistem eşliğinde aferez ile alınan kan örnekleri yıkama, izolasyon işlemlerine tabi tutulur ve bağışıklık T hücrelerinin izolasyonları yapılır. Akabinde bunları biz vektörle muamele ederek savaşçı hale getirmeyi amaçlıyoruz. Ve bu savaşçı hale getirdikten sonra da iç odada, üretim odamızda, sayılarını hastaya verilecek seviyede çoğaltıyoruz. Bütün işlem burada geçen işlem. Üretim işlemi 7 gün, hastadan hastaya geçen süreyi de yaklaşık 20 gün olarak kurgulamış bulunmaktayız. Umarım bütün hastalarımıza şifa olur burada üretilecek ürünlerimiz.” dedi.

8. OLMAYA ADAYIZ

Dünyada 8. Olmaya aday olduklarının altını çizen Vankan, “Özellikle kan kanserleri, lenfoma, lösemi ve bunun alt tipleri ile dünyada birçok klinik çalışma yürütülmektedir. Ancak ticari nosyon olarak baktığımızda FDA onaylı 7 ürün var dünyada. Biz 8. olmaya aday, Faz 2 sonuçları oldukça bizi tatmin etmiş bir ürünü 1.5 yıldır bu ürünümüz Kore'de geliştirildi, bu ürünü Amerika'da da valide ederek ticari hale getirmeyi amaçlıyoruz. Dolayısıyla buradaki temel fark aslında bu. Yüksek sayıda hastaya ulaşabilmesini sağlamak. 50 binden fazla hasta dünyada bu tedavilere ulaşmış durumda. Ancak maalesef ki Türkiye'de daha ulaşamadı. O yüzden inşallah bu merkezle birlikte hastalarımızı hem Türkiye hem de uluslararası arenadan da Akdeniz Üniversitesi gibi önemli bir merkeze çekmeyi başaracağız.” şeklinde konuştu.

25 ÜLKEDEN GELEN HASTALARI TEDAVİ EDEBİLECEK KOŞULDA OLACAĞIZ

Merkezin kapasitesi hakkında bilgi veren Vankan, “Bu tedaviler aslında sadece CAR-T olarak uygulamak doğru değil. Bunlar kendi aralarında hücresel ve gen terapileri alanında geçiyor. CAR-T, ancak sonuçları oldukça kabul edilmiş, uluslararası standartlarda başarı göstermiş bir tedavi yöntemi. Zaten altyapımız sadece bu üretime göre dizayn edilmedi. Burada daha teknik olmak gerekirse sizin de bahsettiğiniz alt immünoterapi ürünlerinin üretimini de kurguluyoruz. Hatta sürpriz bir iki sene içerisinde yeni NK cell terapileri, egzozom terapileri de bu merkez içerisinde üretilmeye hazır hale gelebilecek. Dünyadaki ivmelenme çok hızlı. Özellikle kemoterapi ve radyoterapi alanında başarı gösteremeyen hastaların ya da akıllı ilaçlara ulaşamayan hastaların bu tedavilerle daha hızlı şekilde artacağı bir gerçek. Dünyadaki projeksiyonu da 2034'e kadar dediğiniz gibi 10-15 milyar dolarlara ulaşacak seviyede bekleniyor. Umarım hem Türkiye'miz burada gerekli rolü üstlenir ve bölgeye de bu tedaviyi veren bir merkez haline gelir. Zaten lisansını yaptığımız bu ürünün 25 ülkede uygulama hakkına sahibiz. Dolayısıyla burada üretilecek ürün, sadece Türk hastalarına değil, bir sağlık turizmi, programlı bir sağlık turizmi çerçevesinde 25 ülkeden gelen hastayı da tedavi edebilecek koşullarda olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Glokom tanısı nasıl konuyor?

Op. Dr. Onur Polat, tanı sürecini şöyle açıkladı: “Hastaların göz muayenesinde göz tansiyonu ölçümü ve göz dibi muayenesi rutin olarak yapılmaktadır. Göz tansiyonu ölçümü ve göz dibi muayenesinde glokomdan şüphelenilen hastalara, teşhis için ek bazı tetkikler uygulanır. Glokom hastalığında temel bulgu görme siniri hasarı olduğundan, retina sinir lifi ölçümü, görme alanı testi ve kornea kalınlığı ölçümleri yapılır. Bu ölçümler sonucunda hastalığın tanısı konur, tedavisi düzenlenir ve belirli aralıklarla takibi yapılır.”

Erken teşhis görme kaybını önleyebilir

Görme sinirlerinde ve görme alanında oluşan hasarda geri dönüş olmadığından erken tanının oldukça önemli olduğunu söyleyen Op. Dr. Onur Polat, “Erken teşhis edildiğinde kolaylıkla ve başarıyla tedavi edilebilen glokomda düzenli aralıklarla yapılan muayeneler, glokomun erken tanı ve tedavisi için en iyi yöntemdir. Özellikle ailesinde göz tansiyonu olan ve risk grubunda olan bireylerin kontrollerini ihmal etmeden yapmaları tedavinin başarısı için oldukça önemlidir” şeklinde konuşuyor.

Türkiye'de yaklaşık 2 milyon glokom hastası bulunuyor

İleri evrelerde kalıcı görme kaybına yol açan glokomun, dünyada körlük nedenleri arasında ikinci sırada yer aldığını belirten DoktorTakvimi uzmanlarından Op. Dr. Onur Polat, “Ülkemizde glokomun görülme sıklığı yüzde 2-2,5. Bu oran, 40 yaş üzeri her 40 bireyden birinde glokom olduğunu göstermektedir. Tanısı konulmuş glokom hastası sayısı yaklaşık 550 bin, ancak henüz tanı konmamış yaklaşık 1,5 milyon glokom hastası olduğu tahmin edilmektedir. Yani ülkemizde yaklaşık 2 milyon glokom hastası bulunuyor ve önemli bir kısmı henüz tanı almamış ve tedaviye ulaşamamıştır. Erken teşhis ve tedavi ile kontrol altına alınabilen ve körlüğün engellenebildiği bu hastalıkta farkındalık düzeyini artırmak ve hastalıklarından habersiz olanlara ulaşmak amacıyla 12 Mart Dünya Glokom Günü ve 8-14 Mart Dünya Glokom Haftası kapsamında bilgilendirmeler yapılmaktadır” diye konuştu.

40 yaş üstü olanlar risk altında

Glokom açısından risk altında olan kişiler hakkında bilgilendirme yapan DoktorTakvimi uzmanlarından Prof. Dr. Deniz Turgut Çoban, “40 yaş üstü olanlar, ailesinde glokom bulunanlar daha yüksek risk altındadır. Diyabet, yüksek tansiyon hastaları, göz ameliyatları, göz yaralanmaları, romatizmal göz ve sistemik hastalığı olanlar ve uzun süre kortizon kullanan kişilerde de risk artar” şeklinde konuştu.

Glokomda kaybedilen görme geri gelmiyor

“Glokom tedavi edilmezse görme alanı giderek daralır ve kalıcı görme kaybı oluşabilir” diyen Prof. Dr. Deniz Turgut Çoban, “Glokomda kaybedilen görme ve görme alanı kaybı geri gelmez. Tedavi, hastalığın ilerlemesini durdurmayı amaçlar” dedi.

Glokom tedavisinde kullanılan yöntemler

Prof. Dr. Deniz Turgut Çoban, glokom tedavisinde uygulanan yöntemleri şöyle anlatıyor: “En sık göz damlaları kullanılır. Gerekirse lazer tedavisi veya ameliyat yapılabilir. Amaç göz içi basıncını düşürmektir. Göz sinirlerini desteklemek için vitamin ve aminoasit içeren damla ve ağızdan alınan ürünler de vardır.”

Glokom hastalarının dikkat etmesi gerekenler

Glokom hastalarının günlük yaşamda dikkat etmesi gerekenler hakkında uyarılarda bulunan DoktorTakvimi uzmanlarından Prof. Dr. Deniz Turgut Çoban, “Tüm ilaçlar ve takviyeler her zaman uzman hekime danışılarak kullanılırsa glokom yapabilecek ürünlerden uzak durulmuş olur. Glokom ilaçlarının da düzenli kullanılması ve kontrollerin aksatılmaması gerekir. Doktora sormadan tedavi bırakılmamalıdır. Genel sağlığa dikkat edilmesi de hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olur” dedi. Doktor Takvimi Bülten

Kolorektal kanserde risk faktörleri

Kolorektal kanserlerin değiştirilemez risk faktörlerini yaş, kalıtsal faktörler, inflamatuvar bağırsak hastalıkları (Ülseratif kolit ve Crohn) ve batın ile pelvise radyasyon almak olarak sıralayan Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Özgür Çavdaroğlu, değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınmasının kolorektal kanser gelişimini azaltacağını belirtiyor. Dr. Çavdaroğlu, bu faktörler arasında sigara içiminin bırakılması, alkol tüketiminin oldukça sınırlandırılması, Akdeniz tipi beslenmeye geçilmesi (meyve, sebze, baklagil ve tahıllar), işlenmiş kırmızı etten uzak durulması ve kırmızı etin aşırı tüketilmemesi, sedanter yaşamdan kaçınılarak hareket miktarının artırılması, obeziteyle mücadele edilmesi ve ideal kiloya yaklaşılması olduğunu ifade ediyor. Ayrıca son yıllarda yeni risk faktörü olarak tanımlanan kronik stresin yönetimi ve bozulan bağırsak mikrobiyotasının düzeltilmesinin de mücadelede önemli rol oynayacağını vurguluyor.

Tarama ve kolonoskopi hayati önem taşıyor

Kolonoskopi ve taramanın önemine dikkat çeken Op. Dr. Özgür Çavdaroğlu, şunları söyledi: “Kolorektal kanser, gelişmiş ülkelerde daha sık görülüyor. Son 20 yılda tarama programları ve kolonoskopinin etkin uygulanması, hastalığın polip aşamasında tespit edilip tedavi edilmesini sağladı ve insidansı azalttı. 50 yaşın altındaki vakalarda artış gözlemlendiği için, 45 yaş üstü bireylerin şikayetleri olmasa da 10 yılda bir kolonoskopi yaptırması öneriliyor. Ayrıca dışkıda gizli kan testi (1-2 yılda bir) ve dışkıda DNA testi (3 yılda bir) de tarama yöntemleri arasında yer alıyor.

Uyarıcı semptomlara dikkat

Kolorektal kanser gelişmiş hastalarda görülebilecek semptomlar hakkında bilgi veren Op. Dr. Özgür Çavdaroğlu, “Büyük abdestte kanama, bağırsak alışkanlıklarında değişiklikler (kabızlık veya ishalin sürekli hale gelmesi, dışkının incelmesi ve şekil değişikliği, dışkılama sonrası tam boşalamama hissi gibi), kramp, gaz, şişkinlik veya sürekli karın ağrısı, halsizlik ve istemsiz kilo kaybı durumlarında vakit kaybetmeden ilgili hekime başvurulmalıdır” dedi.

Multidisipliner tedavi yaklaşımı

DoktorTakvimi uzmanlarından Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Özgür Çavdaroğlu tedavi yaklaşımlarını ise şöyle özetliyor: “Kolorektal kanser hangi evrede olursa olsun tedavi edilebiliyor. Tedavi evresine göre değişiklik gösteriyor ve multidisipliner bir yaklaşım içeriyor. Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, immünoterapi ve akıllı ilaçlar ayrı ayrı ya da birlikte uygulanarak hastalığın kontrol altına alınması sağlanıyor.” Doktor Takvimi Bülten

Atatürk Konferans Salonu’nda düzenlenen etkinliğe Akdeniz Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Ayşe Gülbin Arıcı, Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yeşim Şenol, dekan yardımcıları, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Yıldıray Çete, başhekim yardımcıları, Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İnanç Mendilcioğlu, Tıp Fakültesi Jinekolojik Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selen Doğan, Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Tüp Bebek Ünitesi Sorumlusu Prof. Dr. Murat Özekinci, Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Nasuh Utku Doğan, akademisyenler, öğrenciler ve hastalar katıldı. Etkinlik Antalya Devlet Konservatuvarı Sanatçıları Yiğit Ata Özgül ve Bilge Ceren Akseki’nin dinletisi ile başladı.

ENDOMETRİOZİS, KADINLARIN YÜZDE 10'UNDA VAR

Açılış konuşmasını yapan Akdeniz Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Özlenen Özkan, “Akdeniz Üniversitesi olarak Endometriozis Farkındalık Ayı kapsamında bir araya gelmek hakikaten çok büyük mutluluk benim için bir tıp doktoru olarak. Bugün çok konuşulması gereken ama çok da bilinmeyen çok yaygın olan bir hastalıkla ilgili konuşacağız. Endometriozis, o kadar çok ki toplumda yüzde 10, fertilite yaşında olan kadınların yüzde 10'unda var. En büyük semptomu da aslında en bilinen semptomu da ağrı; karın ağrısı. Ancak bu hastalara maalesef tanı da çok hızlı konamıyor. 6 yıl, 7 yıl kapı kapı dolaşıyorlar ama bir türlü dertlerine çare olamıyorlar. Hatta bazen o ağrıları psikiyatrik olarak tanımlanıyor. Bu anlamda tanısı zor bir hastalık endometriozis; daha sonra da bazen de tedavisi zor olan bir hastalık. Bu anlamda bu kadar çok yaygın kadınlar arasında olan bir hastalığın farkındalığının olması da hakikaten çok kıymetli.” dedi.

TEDAVİYİ KENDİ YÖNTEMLERİMİZİ BULARAK YAPMAMIZ GEREKİYOR

Rektör Özkan, “Geçen hafta Hong Kong’daydım ve her zaman şunu hissederim başka bir yere gittiğim zaman; her zaman dönüşü güzel oluyor bu yolculukların. Çünkü çok güzel bir ülkede yaşıyoruz, muhteşem bir ülkede yaşıyoruz. Ancak tabii güzel bir ülkede yaşarken her güzelliğin bir bedeli var; bu bedeli de ödüyoruz. Nasıl ödüyoruz bunu? İşte kuzeyde Rusya-Ukrayna savaşı var, güneyde hala Suriye’nin bir istikrarsızlığı var. Doğu’da şu an İran’a Amerika’nın ve İsrail’in çok büyük bir saldırısı oldu ve bu saldırı da maalesef 5. gününde bugün, bu saldırıda maalesef bir okula yaptı ilk saldırısını ve yüzün üzerinde kız öğrenciyi katlettiler. Bu da bir semboldü aslında, bu sembolle başladı bu savaş. Bu anlamda çok ürkütücü; dünyanın gittiği yer çok ürkütücü. Aslında dünya her zaman ürkütücüydü ama teknolojinin gelişmesiyle bu daha da hızlandı ve daha büyük kitleler şeklinde insanları öldürebiliyorlar. Bundan niye bahsettim? Ne alakası var bugünkü konuyla? Sabah buraya gelirken birçok genç kız gördüm yolda ve onların yüzde 10’unda endometriozis var ve kapı kapı dolaşıyorlar; tanı konamıyor çoğu zaman, tedavisi çok zor oluyor. Biz de bu savaşlara göğüs germek için her zaman çok teyakkuzda ve çok güçlü olmamız gerekiyor. Nereden geçiyor bunun yolu da? Elbette teknolojide, bilgide ve bilimde en ileri olmaktan geçiyor. Biz de bir üniversiteyiz, Akdeniz Üniversitesi’yiz; bu anlamda da endometriozis, ‘nasıl bağlayacaksınız diye düşündünüz belki buna’ endometrioziste en hızlı tanıyı koymamız gerekiyor ve Akdeniz Üniversitesi olarak da tedaviyi kendi yöntemlerimizi bularak yapmamız gerekiyor. Çünkü bilgi güç, yetenek güç, teknoloji güç. Bunu da burada bir sürü jinekolojide, obstetride çok iyi isimler var. O potansiyeli gördüğüm için söylüyorum; hepsinin geçmişini biliyorum, yeteneklerini biliyorum. Hepsinin CV’sine baktığım zaman ilk 100’de, ilk 1000’de insanlar. Bilgi güç sayın hocalarım, kıymetli öğrencilerimiz. Lütfen ülkemiz için bu gücü kullanmamız gerekiyor. Ben en çok endometriozis'i bununla bağdaştırdım açıkçası; en iyi tanıyı, en hızlı şekilde ve kendi yöntemlerimizi bularak yapmamız gerekiyor. O zaman endometriozis'li birçok hasta akacak Akdeniz Üniversitesi'ne ve Antalya'ya. Bu da bize güç sağlayacak. Bu farkındalık ayındaki organizasyon için de hocalarıma çok teşekkür ediyorum katkılarından dolayı.” ifadelerini kullandı.

ÇOK ZOR BİR HASTALIKTIR

Açılış konuşmasının ardından sunumlar yapıldı. Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İnanç Mendilcioğlu, “Her hastalık için böyle günler, aylar yapılmıyor ama bazı hastalıklar için bu gerçekten gerekiyor. Endometriozisin nasıl bir hastalık olduğunu bir hasta bilir, bir de bunu takip eden doktor bilir. Gerçekten çok zor bir hastalıktır; yaşayan bilir bunu. Hastaya yaşattığı sorunlar bunlar geçici değil kalıcı hastalıklardır. Bunların takibi, tedavisi gerçekten de zordur. Hem hastayı yorar hem de hekimi yorar; ciddi bir sorumluluktur. İnsanların beklentileri, tam tedavi olma beklentileri her zaman karşılanamaz. Bazen bu hastalık suistimal de edilebilir ama gerçek tanısı konan vakalarda, ehil ellerde gerçekten çok iyi sonuçlar alınabilir.” dedi. Mendilcioğlu, “Organizasyonun yapılmasında Utku Doğan hocaya, MİJİD'e (Minimal İnvaziv Jinekolojik Onkoloji Derneği) ve diğer derneklere, katkıları için de Sayın Rektörlüğümüze teşekkür etmek istiyorum.” ifadelerini kullandı.

BU HASTALIĞI DAHA BİLİNİR, DAHA GÖRÜNÜR KILMALIYIZ

Tıp Fakültesi Jinekolojik Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selen Doğan, “Mart ayı Endometriozis Farkındalık Ayı olarak tüm dünyada kutlanmakta. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne de yaklaştığımız bu günlerde, kadınların sorunlarıyla ilgili aslında konuşacak çok fazla şey var. Ben kısaca bir giriş yapmak istiyorum. Sevgili Duygu Asena’nın 'Kadının Adı Yok' isimli kitabıyla söze başlamak istiyorum. Biliyorsunuz kadın kimliği, toplumsal rolleri ve toplumdaki cinsiyet eşitsizliğini eleştirel bakış açısıyla anlatan bir kitap bu. Kadını hep birinin eşi, kızı ya da annesi olarak tanımlanmasıyla ilgili eleştirel bir bakış açısı sunan bir kitap. Kadının bedeni, kimliği, kariyeri hep erkek merkezli normlarla sınırlandırılmaya, tanımlanmaya çalışılmış gerçekten. Ama biraz da iyimser olmak gerekir diye düşünüyorum. Çünkü kadınları el üstünde tutan bir devlet geleneğimiz de var. Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kadınların toplumsal görünürlüğü adına modernleşme programının bir parçası olarak birçok modern Avrupa ülkesinden önce kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanıdığını hatırlatmak isterim. Bu nedenle kadının adı en çok bizim ülkemizde olmalı, kadının sesi en çok bizim ülkemizde çıkmalı. Birazdan dinleyeceğimiz bu sessiz, sinsi; semptomları bireysel ve toplumsal olarak küçümsenen, ötelenen, kadını toplumsal hayattan izole eden, dışlayan bu hastalığı daha bilinir, daha görünür kılmalıyız. Bunun için bugün burada toplandık. Destekleri için Akdeniz Üniversitesi Rektörlüğümüze, katılımlarınız için sizlere teşekkür ederim.” şeklinde konuştu. 

10 KADINDAN 5 YA DA 6’SINI BU HASTALIK ETKİLİYOR

Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Tüp Bebek Ünitesi Sorumlusu Prof. Dr. Murat Özekinci, “Endometriozis Farkındalık Etkinliği için buradayız. Bu öyle bir hastalık ki, hakikaten bunun öneminden ben kısaca bahsedeceğim: 10 kadından bir tanesini etkiliyor kesinlikle bu hastalık. Onun dışında kronik ağrı çeken 10 kadından 6 ya da 7’sini etkiliyor. Ve yine üreme problemleri yaşayan 10 kadından 5 ya da 6’sını, açıklanamayan üreme problemi yaşayan 10 kadından 5 ya da 6’sını bu hastalık etkiliyor. Gerçekten çok yaygın bir hastalık. Semptomlar bazen çok sinsi, bazen çok alevli ama bu hastaların gerçekten multidisipliner bir yaklaşıma ihtiyacı var. İyi bir cerraha, iyi bir üreme endokrinolojisi alanında yetkinlik sahibi birisine, yine belki de bir psikoloğa bazen bu hastalarımız ihtiyaç duyabiliyor.” dedi.

KADINLARIN DOĞURGANLIĞININ KORUNMASI ÖNEMLi

Özekinci, “Burada en önemli konu; bu kadınların doğurganlığının korunması. Bu alanda bu insanların halihazırda rezervleri düşük olabiliyor. Yine cerrahiye gidecek olan hastalar bazen çok ciddi rezerv kaybıyla karşımıza çıkabiliyor. O yüzden bu tür hastaların mutlaka ve mutlaka bir üreme endokrinoloğu tarafından en başında değerlendirilip üreme açısından geleceklerinin planlanması oldukça önemli. Biz Akdeniz Üniversitesi Tüp Bebek Ünitesi olarak bu hastalarımıza tamamen modern tıbbın sunduğu imkanları sonuna kadar kullanıyoruz. Bu hastalarımızın yumurtalarını dondurabiliyoruz cerrahi öncesi. Yine bu hastalarımızda bizim ünitemizde, en az bu şekilde yumurtaları dondurulup gebe kalmış 7 tane doğum olmuş ünitemizden kaynaklı.” şeklinde konuştu.

PSİKİYATRİK SANILIYOR, ASLINDA KRONİK BİR AĞRI SENDROMU

“Şiddetli Adet Sancısı Kader Değildir” başlıklı bilimsel farkındalık sunumunu gerçekleştiren Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Nasuh Utku Doğan, hastalığın sadece fiziksel değil, sosyal ve ekonomik boyutlarına dair çarpıcı veriler paylaştı. Endometriozisin sık görülen ancak zor tanınan kronik bir ağrı sendromu olduğunu belirten Doğan, “Hastalar kapı kapı dolaşıyor; bağırsak, idrar yolu veya romatizma doktorlarına gidiyorlar. Sonuç alınamayınca 'psikiyatrik problemin var' denilerek geri gönderiliyorlar. Oysa bu hastalık karın içindeki tüm organları, hatta bacak sinirlerini bile tutabilir.” dedi.

TANI SÜRECİ DÜNYADA ORTALAMA 8 YILI BULABİLİYOR

Rakamlarla Endometriozis gerçeğini paylaşan Doğan, “Dünya genelinde her 10 kadından 1'i endometriozis hastası. Hastaların yüzde 75'i henüz tanı almamış durumda. Doğru tanıya ulaşana kadar hastalar ortalama 7 farklı hekim geziyor. Tanı süreci dünyada ortalama 8 yılı bulabiliyor. ABD verilerine göre, bu hastalık yıllık 120 milyar dolarlık iş gücü ve sağlık kaybına yol açıyor.” dedi.

GENÇ KADINLARA UYARI: ADET SANCISI NORMAL DEĞİLDİR

Toplumdaki "adet sancısı normaldir, çekilir" algısının yanlış olduğunu ifade eden Prof. Dr. Doğan, genç kızların ve kadınların şu belirtilere dikkat etmesi gerektiğini söyledi: “Ağrı kesiciyle geçmeyen şiddetli adet sancıları. Cinsel ilişki sırasında ağrı. Adet dönemlerinde dışkılama veya idrar yaparken yanma ve batma. Kronik pelvik ağrı, şişkinlik ve hazımsızlık. Eğer ağrı kadının işe veya okula gitmesini engelliyor, sosyal hayatını kısıtlıyorsa bu normal değildir. 20'li yaşlarda konulan erken teşhis, hastalığın gidişatını tamamen değiştirir ve hastanın üretkenliğini geri kazandırır.” ifadelerini kullandı.

CADI İLAN EDİLEN KADINLARDAN MODERN CERRAHİYE

Hastalığın tarihsel sürecine de değinen Doğan, antik Mısır ve İbn-i Sina kayıtlarında bile bu ağrılardan bahsedildiğini belirtti. Orta Çağ'da bu ağrıları çeken kadınların “içine şeytan girmiş” veya “histerik” denilerek cezalandırıldığını hatırlatan Doğan, günümüzde ise robotik cerrahi ve minimal invaziv yöntemlerle yüzde 100'e yakın başarı sağlandığını söyledi. Doğan, konuşmasını “Endometriozis kader değildir; doğru hekim ve doğru merkezle yaşam kalitesi geri kazanılabilir.” sözleriyle noktaladı. 

MİDEM BULANDIĞI İÇİN 40 KİLOYA DÜŞTÜM

Etkinlikte hastalar deneyimlerini paylaştı. 24 yaşındaki Berna Yıldırım, hastalığının 16 yaşında başladığını ancak "normal adet sancısı" denilerek yıllarca ihmal edildiğini belirtti. Yıldırım, “Ağrılarım nedeniyle babamın kucağında acile kaldırıldığım günler oldu. Hastalık bağırsaklarıma yayıldığı için sürekli midem bulanıyordu ve 40 kiloya kadar düşmüştüm. Fiziksel bir sorun bulunamayınca beni psikoloğa yönlendirdiler. Ancak Prof. Dr. Selen Doğan ve ekibiyle tanışınca gerçek ortaya çıktı. 8 saatlik bir ameliyat sonrası artık korkusuzca doğa yürüyüşlerine çıkabiliyorum." dedi.

GÖRÜNMEYEN BİR AĞRIYLA YAŞAMAYI ÖĞRENMİŞTİM

Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde tıbbi sekreter olarak görev yapan Hülya Uçar ise hastalığın sinsi ilerleyişine dikkat çekti. Yıllarca bel ve bacak ağrısı çektiğini, sosyal hayatının tamamen bittiğini belirten Uçar, “Bir çocuk sahibi olduktan sonra geçtiğini sandım ama daha şiddetli geri döndü. Ameliyat olduğumda hastalığın bağırsak, mesane, karın zarı ve diyaframa kadar yayıldığı görüldü. Doğru tedavi ve başarılı operasyonla ancak şimdi konforlu bir hayata kavuştum.” ifadelerini kullandı.

OPERA SAHNESİNDEN AMELİYAT MASASINA

15 yıl boyunca teşhis konulamadığını belirten Antalya Devlet Opera ve Balesi Sanatçısı Gülçin Gültekin, yaşadığı süreci şu sözlerle özetledi: “44 yaşındayım ve ömrümün 15 yılı bu hastalıkla, anemiyle ve belirsizlikle geçti. Tüm taramalarım temiz çıktığı için hekimler beni psikiyatriye yönlendirdi. Bir opera sanatçısı olarak sahnede gülümsemem ve dik durmam gerekirken, aslında dördüncü seviye endometriozis ile savaşıyordum. Canlandırdığım hiçbir karakter hasta değildi ama ben her adımda acı çekiyordum.” dedi. Gültekin, özellikle geçmeyen ağrısı ve yoğun kanaması olan kadınlara seslenerek, “Lütfen bir Jinekolojik Onkoloji uzmanına başvurun. Ben en doğru hekimi bularak bu 'düşmanı' yendim.” dedi.

TEŞEKKÜRÜNÜ ŞARKISIYLA SUNDU

Ameliyat öncesi anestezi altındayken doktoruna şarkı söylemeye çalıştığını ancak başarılı olamadığını esprili bir dille anlatan sanatçı Gülçin Gültekin, konuşmasının ardından doktoru Prof. Dr. Selen Doğan ve ekibine teşekkür mahiyetinde bir eser seslendirdi.

ŞİDDETLİ AĞRILAR HAYATIMI OLUMSUZ ETKİLİYORDU

Akdeniz Üniversitesi Hastanesi’nde görev yapan 41 yaşındaki hemşire Hatice Gülsüm Yücel ise uzun yıllardır yaşam kalitesini düşüren endometriozis hastalığına karşı verdiği mücadeleyi anlattı. 2008 yılından bu yana bu rahatsızlıkla yaşayan Yücel, daha önce iki kez ameliyat olmasına rağmen ağrılarından kurtulamadığını ifade etti. Hastalığı nedeniyle günlük yaşantısında ve iş hayatında büyük zorluklar çektiğini belirten Yücel, “Şiddetli karın ağrısı, kanama, kronik ağrı ve bacaklarıma vuran ağrı şikayetlerim oluyordu. Çoğu zaman bu durumdan kaynaklı işten izin almak zorunda kalıyordum.” dedi.

DOĞRU TEŞHİS VE BAŞARILI AMELİYATLA YENİ BİR BAŞLANGIÇ

Yücel, doktoruyla tanıştıktan sonra konulan doğru teşhis ve uygulanan tedavi yöntemi sayesinde başarılı bir ameliyat geçirdiğini ifade etti. Ameliyat sonrası sağlığına kavuşan Yücel, artık hayatının daha konforlu ve ağrısız geçtiğini belirterek doktoruna ve ekibine teşekkürlerini sundu.

Etkinlik, hastaların deneyimlerini paylaşmasının ardından katılımcıların toplu fotoğraf çekimi ile sona erdi. AÜ Bülten

159 OKULDA GÖZ TARAMASI

Okullarda yürütülen göz sağlığı taramaları hakkında bilgi veren Kepez Belediye Başkanı Mesut Kocagöz, “Dünyanın en güzel şeyi çocuklar. Biz de onlar için çalışıyoruz. Bugüne kadar 159 okulumuzda 32 bin 383 öğrencimize göz taraması yaptık. Çocuklarımızın yaklaşık yüzde 10’unda göz problemi tespit edildi. Görme sorunu çıkan öğrencilerimize de hayırseverlerimiz ve belediyemizin iş birliğiyle gözlüklerini temin ederek dağıtıyoruz” dedi. Mehmet Kemal Dedeman İlkokulu’nda gerçekleştirilen taramalarda ise 260 öğrencinin göz muayenesi yapılırken, 19 öğrencide görme sorunu belirlendi.

Obezite dünyada ve Türkiye'de artıyor

Obezitenin Türkiye'de ve dünyada artış eğilimi devam ettiğini; konunun yalnızca ‘kilo' değil, sağlık sistemi ve toplum sağlığı açısından büyüyen bir risk olduğunu belirten DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Canberk Yaşar, “World Obesity Atlas 2025 Türkiye verilerine göre 2025'te yetişkinlerin yüzde 36'sı obez. Aynı veriler, yüksek BKİ (BMI ≥25) ile yaşayan yetişkin oranının 2025'te yüzde 71 olacağını söylüyor. Yani Türkiye'de her 10 yetişkinden yaklaşık yedisi fazla kilolu/obez aralığında. 2030'a geldiğimizde yüksek BKİ ile yaşayan yetişkin sayısının 47,44 milyona ulaşılacağı öngörülüyor. Bu, yükün büyümeye devam edeceğini anlatıyor” diyor.

Günlük alışkanlıklar obezite riskini doğrudan etkiliyor

Günlük yaşam alışkanlıklarının obezite gelişiminde belirleyici rol oynadığını söyleyen DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Canberk Yaşar, “Obezite gelişimi, enerji alımı ve enerji harcaması dengesinin uzun süre alım yönünde bozulmasıyla hızlanır. Hareketsizlik ve düşük günlük adım sayısı toplam enerji harcamasını düşürür ve insülin direnci eğilimini artırır. Ekran süresinin artması hem sedanter süreyi artırır hem de atıştırma ve reklam tetiklenmesi ile enerji alımını yükseltebilir. Uyku düzensizliği, iştahı düzenleyici hormonları etkiler ve sağlıklı seçim yapmayı zorlaştırarak enerji alımının artmasına neden olabilir. Ultra işlenmiş gıdalar ve sıvı kaloriler ise doyma sinyalinin zayıf olması nedeniyle porsiyon kontrolünü zorlaştırır” şeklinde konuşuyor.

Kimler daha yüksek risk altında?

Obezite gelişiminde bazı bireylerin daha yüksek risk altında olduğunu belirten DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Canberk Yaşar, şunları söylüyor: “Aile öyküsü ve genetik yatkınlık önemli bir risk faktörüdür. Gebelikte aşırı kilo alımı ve gestasyonel diyabet öyküsü de riski artırabilir. Çocukluk çağında hızlı kilo artışı, sedanter iş ve yaşam tarzı ile sağlıklı gıdaya ve güvenli hareket alanına erişimin kısıtlı olması obezite gelişimini kolaylaştırabilir. Ayrıca bazı antidepresanlar, antipsikotikler ve kortikosteroidler gibi ilaçlar ile hipotiroidi gibi endokrin ve metabolik durumlar da her zaman ana sebep olmasa da obeziteye katkı sağlayabilir.”

Sürdürülebilir kilo yönetimi ve şok diyetler

Kalıcı kilo yönetiminin şok diyetlerle sağlanamayacağını vurgulayan DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Canberk Yaşar, sürdürülebilir yaklaşımın omurgasının günlük protein hedefi, lif ve su alımı, porsiyon ve çevre düzenine dikkat etmek olduğunu belirtiyor. Düzenli öğün ritmi oluşturmak, kişinin boyu, yaşı, cinsiyeti ve egzersiz alışkanlıklarına uygun bir plan geliştirmek ve direnç egzersizleriyle günlük hareketi artırmak gerektiğini ifade ediyor. “Hızlı ve aşırı kısıtlama açlık krizleri, kas kaybı ve metabolik hız düşüşüne yol açar. Diyet bitince eski düzene dönüş kolay olur. Sürdürülebilir kilo yönetimi için bu alışkanlıkları kalıcı hâle getirmek gerekiyor” diyor.

Çocukluk çağı obezitesi ve ailelerin rolü

Çocukluk çağı obezitesine de dikkat çeken Diyetisyen Canberk Yaşar, artışın temel nedenlerini ekran süresi, hareket azalması, yüksek kalorili gıdalar ve uyku düzensizliği olarak açıklıyor. Ailelerin evde şekerli içecekleri rutin olmaktan çıkarması, ara öğün standardı oluşturması, günlük hareket kuralı koyması ve ekran süresi için net sınırlar belirlemesi gerektiğini belirterek, “Çocuğu kilo ile değil performans, enerji ve uyku çıktıları üzerinden motive etmek daha etkili olur” şeklinde konuşuyor.

Küçük ama etkili değişiklikler

Obezite ile yaşayanlar için küçük ama etkili değişiklikler konusunda da bilgi veren DoktorTakvimi uzmanlarından Diyetisyen Canberk Yaşar, günlük adım hedefi belirlemenin, ana öğünlerde protein tüketmenin, tabağın yarısını sebze ile doldurmanın, sıvı kaloriyi azaltıp su tüketimini artırmanın, mutfak çevresini düzenleyerek paketli atıştırmalıkların erişimini zorlaştırmanın, gece atıştırmalarını sınırlamanın, haftada iki-üç gün direnç antrenmanı yapmanın ve haftalık ölçüm ile plan oluşturmanın etkili olduğunu söylüyor. GLP-1 (iştah ve kan şekeri kontrolünü etkileyen ilaçlar) temelli tedavilerin bazı durumlarda kilo kaybına yardımcı olabileceğini belirten Yaşar, “Ancak bu tedaviler herkes için uygun değil. Beslenme planı ve egzersiz ile birlikte uygulanmalı, yan etkiler takip edilmeli ve davranış değişikliği oturmadıysa kilo geri alımı riski vardır” diyor.

Obezite tedavisinde ilaçların yeri

Obezite tedavisinde ilaç kullanımının belirli kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Diyetisyen Canberk Yaşar, şunları dile getiriyor: “İlaç tedavisi genellikle yaşam tarzı müdahalesine rağmen hedefe ulaşılamadığında ve BKİ'nin 30 ve üzerinde olduğu ya da 27 ve üzerinde olup eşlik eden hastalıkların bulunduğu durumlarda gündeme gelir. Kişinin klinik risk profili, yan etki toleransı ve takip uyumu da değerlendirilerek tedavi hekim tarafından başlanmalı ve süreçte diyetisyen ile hekim birlikte çalışmalıdır.”

Beslenme planının ilaç tedavisi ile birlikte yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Diyetisyen Canberk Yaşar, “Bu süreçte ilk hedef, düzenli öğün düzeni oluşturmak ve protein, karbonhidrat, yağ ve lif alımını dengelemektir. Bulantı veya iştahsızlık olması durumunda yoğurt, yumurta, çorba ve baklagil püreleri gibi küçük hacimli ancak besin değeri yüksek öğünler tercih edilebilir. Haftalık takiplerde protein ve su alımı, kabızlık durumu ile kas ve kilo değişimi izlenir. Egzersiz, özellikle direnç antrenmanları, kilo kaybının kalitesini artırmada önemli rol oynar” ifadelerini kullanıyor. Doktor Takvimi Bülten

SAHURDA YEDİKLERİMİZ ÖNEMLİ

Beslenme düzeninin değiştiği bu dönemde vatandaşların bazı hususlara dikkat etmesi gerektiğini belirten Öztaş, sahurun gün boyu enerjiyi korumak açısından kritik olduğunu söyledi. Öztaş, “Sahur, gün boyunca enerjinizi yüksek tutmanızı sağlar. Bu nedenle lif açısından zengin tam buğday ekmeği ve sebzeler ile protein değeri yüksek peynir, yumurta, yoğurt gibi besinler tercih edilmeli. Ceviz ve badem gibi sağlıklı yağ kaynakları da tokluk süresini uzatır ve sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlar” dedi.

İFTAR İÇİN DENGELİ BİR TABAK OLUŞTURULMALI

İftara hurmayla başlamanın doğru bir tercih olduğunu ifade eden Öztaş, suyun yavaş tüketilmesi gerektiğini vurguladı. “Mideyi aniden doldurmak yerine küçük bir kase çorbayla başlanmalı ve ardından 10-15 dakika beklenmeli. Ana öğünde tavuk, balık, kırmızı et ya da baklagiller gibi protein kaynaklarının yanında tam buğday ekmeği, bulgur pilavı ve sebze tüketilerek dengeli bir tabak oluşturulmalı. Aşırı yağlı ve kızartılmış yiyeceklerden kaçınılmalı; ızgara, fırın veya tencere yemekleri tercih edilmeli” diye konuştu.

YAVAŞ VE KONTROLLÜ YEMEYE ÖZEN GÖSTERİN

Yeme alışkanlıklarının da en az içerik kadar önemli olduğunu belirten Öztaş, hızlı yemenin şişkinlik ve hazımsızlığa yol açabileceğini söyleyerek, “Lokmalar iyice çiğnenmeli, yavaş ve kontrollü yenmeli. Günlük en az 2 litre su tüketilmeli. İftardan sonra meyve, süt, yoğurt ya da ayran gibi ara öğünler kan şekerinin dengelenmesine yardımcı olur. Ayrıca iftar sonrasında yapılacak hafif tempolu yürüyüşler sindirim sistemini destekler, ancak ağır egzersizlerden kaçınılmalıdır” ifadelerini kullandı. 

“Vücudun sessiz çığlıklarını duymalıyız”

Toplantıda konuşan Dr. Algın, iş dünyasının sağlıkla kurduğu ilişkinin çoğu zaman teoride kaldığını vurgulayarak şunları söyledi: “Evet, teorik olarak en değerli varlığımız sağlığımız. Ama gerçek hayatta bunu kaç kişi uygulayabiliyor? Şirket bilançoları, siyaset, ekonomi elbette çok önemli. Ama gelin bir yerden başlayalım.” Longevity kavramının son dönemde popülerleştiğini ancak yüzeysel bir trend olmadığını belirten Algın, konunun hücresel düzeyde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti: “Longevity ileri düzey bir sağlık konusudur. Önce altyapıyı kurmanız gerekir. Bir şirket nasıl aşamalardan geçiyorsa, sağlıklı ve uzun yaşam da temelden başlar.”

Modern yaşam temposunun “rutin” adı altında birçok biyolojik alarmı görünmez hale getirdiğini vurgulayan Algın: “Yoğun tempodayım, stres altındayım ama bu benim rutinim diyebilir kişi. Halbuki bunlar vücudun sessiz çığlıklarıdır. İyi uyku, sabah dinlenmiş uyanmak, yeterli su içmek, hareket etmek… Bunlar sağlığımızla ilgili temel veriler.” Yaşlanma algısına da değinen Algın, yaşlılığın bir çöküş değil, birikimin zirvesi olduğunu belirterek: “Yaşlılık; bilgi birikiminin en güçlü olduğu dönemdir. İnsanları köhne bir emeklilik sürecine itmek yerine aktif ve dinamik tutmak gerekir.” Dedi.

 “Herkes kendi mavi zonunu oluşturmalı”

Dünyada uzun yaşamın gözlemlendiği “mavi zon” bölgelerine dikkat çeken Algın: “Mavi zonlarda yaşayan insanlar 100 yaşında bile sabah kalkıp işine gidebiliyor. Hareketten vazgeçmiyorlar. Stres düşük, yaşam aktif. Ama herkes kendi mavi zonunu kendisi oluşturmalı. Modern yaşamın içinde de bu mümkün.” Bu noktada risk analizi ve kişisel sağlık yönetiminin önemine değinen Algın, fonksiyonel ve bütüncül tıp yaklaşımlarının bilimsel verilerle desteklendiğini ifade etti. İnsanOndan sonra artık büyüme duruyor. Beslenme alışkanlıkları da bu yaşlardan sonra yeniden ele alınmalı.” Özellikle kırmızı et tüketiminin gençlik döneminde gelişim için değerli olduğunu ancak ilerleyen yaşlarda dengelenmesi gerektiğini ifade eden Algın, asit yükü ve kronik hastalık risklerine dikkat çekti.

 “Sermayemiz nefes ve besindir”

Konuşmasında nefesin önemine ayrı bir başlık açan Algın: “Akciğer kapasitemiz yaklaşık 4000 mililitredir ama günlük hayatta 150-200 mililitrelik kısmını kullanıyoruz. Nefes sermayedir. Diyaframı kullanarak derin nefes almak hücresel oksijenlenme için şarttır.” Besin değerlerindeki düşüşe de değinen Algın, son 25 yılda bazı sebze ve meyvelerin besin içeriğinde ciddi azalma yaşandığını belirterek: “Brokolideki yararlı etken madde 85’lerden 18’e, muzda 79’dan 20’ye düşmüş. Tarım ilaçları ve kimyasallar ciddi bir yük oluşturuyor.” dedi. 

 “Genetik kaderdir, epigenetik seçimdir”

Kronik ve otoimmün hastalıkların artışına dikkat çeken Algın: “286 otoimmün hastalık tanımlanmış durumda. Ama konumuz sadece hastalıkları tedavi etmek değil; hasta olmadan uzun ve sağlıklı yaşamak.” şeklinde konuştu. Bağırsak sağlığının merkezi rolüne vurgu yapan Algın: “Bütün hastalıklar bağırsakta başlar. Bağırsak ikinci beyin değil; beyinle ve tüm organlarla sürekli iletişim halinde olan bir merkezdir. Sağlığımızın yüzde 15-30’u genetik, yüzde 70-85’i epigenetiktir. Genetik kader olabilir ama epigenetik ipler bizim elimizdedir. Uykunuz, nefesiniz, yürüyüşünüz, beslenmeniz… Küçük değişiklikler büyük sonuçlar doğurur. Kaç nefesimiz olduğunu bilmiyoruz ancak o nefesin kalitesini belirlemek bizim elimizde. DNA kader değildir. Epigenetik seçimlerimizin biyolojik karşılığıdır.” ifadelerini kullandı.

 “Sağlık bir yatırımdır”

Yaşam tarzı, beslenme, stres yönetimi ve çevresel faktörlerin genetik potansiyelin nasıl kullanılacağını belirlediğini ifade eden Algın, standart check-up uygulamalarının çoğu zaman yüzeysel kaldığını belirterek biyokimyasal risk analizinin önemine dikkat çekti. Özellikle homosistein, B12 ve D vitamini seviyelerinin erken dönem risk öngörüsünde kritik rol oynadığını söyledi. “Sağlık bir sabah aniden kaybedilmez. Süreç adım adım ilerler. Önemli olan o süreci erken dönemde yakalayabilmektir.” şeklinde konuştu. D vitamini seviyesinin optimal aralıkta tutulmasının bağışıklık açısından önemli olduğunu vurgulayan Algın, D3 vitamini ile birlikte K2 kullanımının gerekliliğini dile getirdi.

 “GETAT, modern tıbbın karşısında değil, yanında konumlanmalıdır”

Türkiye’de binlerce hekimin GETAT uyguladığını belirten Dr. Algın, akupunktur, ozon tedavisi, fitoterapi ve rejeneratif tıp uygulamalarının yalnızca “alternatif” değil, doğru hasta seçimi ve doğru endikasyonla uygulandığında “bilimsel zemini olan tamamlayıcı yaklaşımlar” olduğunu ifade etti. “GETAT, modern tıbbın karşısında değil; doğru entegrasyonla yanında konumlanmalıdır” diyen Algın, özellikle hücresel iyileşme, inflamasyon kontrolü ve bağışıklık modülasyonu alanında bu uygulamaların etkilerine değindi. Rejeneratif tıbbın hücresel onarım mekanizmalarını desteklediğini vurgulayan Algın, “Vücudun kendi iyileştirme kapasitesi sandığımızdan çok daha güçlüdür. Biz hekimler o potansiyeli doğru uyaranlarla harekete geçiriyoruz” ifadelerini kullandı. Ozon tedavisinden fitoterapiye kadar birçok uygulamanın belirli protokoller çerçevesinde planlandığını belirten Algın, “Her hastaya aynı reçete değil, kişiye özgü biyokimyasal analizlere dayalı yol haritası gerekir” dedi.

Longevity yaklaşımının tedavi odaklı değil, koruyucu ve önleyici bir perspektife dayandığını vurgulayan Algın, “Hastalık ortaya çıktıktan sonra müdahale etmek artık yeterli değil. Asıl mesele, hücre bozulmadan önce önlem almak” şeklinde konuştu. Sağlıklı yaş almanın bilinçli tercihlerle mümkün olduğunu belirten Algın, “Birey kendi sağlığının sorumluluğunu üstlenmediği sürece hiçbir sistem sürdürülebilir sonuç vermez” dedi. Algın, sözlerini “Longevity bir lüks değil; doğru bilgiye erişen herkes için ulaşılabilir bir sağlık vizyonudur” ifadesiyle tamamladı.

Tıbbi Biyokimya, GETAT (Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp) ve Fonksiyonel Tıp alanlarında çalışmalar yürüten Dr. Asuman Kaplan Algın’ın konuk olduğu ANSİAD 1. Kahvaltılı Toplantısı, soru-cevap bölümünün ardından sona erdi. ANSİAD Bülten

DOĞRU NEFES ALMA 

Eğitimde gerginlik anlarında uygulanabilecek nefes egzersizlerine de değinildi. Nefesin dört saniye de alınması, dört saniye tutulması, dört saniyede verilmesinin rahatlamaya yardımcı olacağı, hızlı nefes almanın çarpıntıyı artırabileceği ifade edilerek, doğru nefes tekniklerinin önemine vurgu yapıldı. Düzenli yürüyüşün de stresle baş etmede etkili olduğu belirtilerek, kısa süreli yürüyüşlerin dahi vücuttaki hormon dengesine olumlu katkı sağladığı bildirildi. Eğitimde ayrıca “hayır diyebilmenin” önemine de değinilerek, hayır demenin bencillik değil, kişinin kendine değer vermesi ve sınır koyabilmesi anlamına geldiği de ifade edildi. Kepez Belediyesi Bülten

Aile Hekimliği Sağlık Hizmetlerinin Omurgasıdır
Törende yaptığı konuşmada Antalya’nın birinci basamak sağlık hizmetlerinde önemli aşama kaydettiğini belirten Vali Şahin, “Eğitim ve sağlık hizmetleri gibi büyük işlerde hayırseverlerimizin desteği çok önemli. Bu konuda da Antalya, Türkiye’nin en özel şehirlerinden bir tanesi. Devletimizin yaptığı her bir derslik ve aile hekimliğine bir tane de hayırsever vatandaşlarımız ekliyor. Bu sayede sağlık hizmetleri başta olmak üzere tüm kamu hizmetlerinde iyi bir noktaya doğru ilerliyoruz. Sağlık hizmetleri %90 oranında birinci basamakta halledilir. Burada sadece tedaviyle de ilgilenilmez; tedaviden çok daha önemli olan koruyucu sağlık hizmetleri de aile hekimleri tarafından yapılır. Yani aile hekimliği sağlık hizmetlerinin omurgasıdır. Siz eğer birinci basamağı iyi oturtabilirseniz, ikinci ve üçüncü basamaktaki yükü de azaltırsınız. İşte o zaman uzman doktorluğun üzerindeki baskıyı da hafifletir ve böylece çok daha uzmanlık isteyen konulara eğilme imkânı olur. Bu açıdan da birinci basamak sağlık ve koruyucu sağlık hizmetlerini desteklememiz lazım.” ifadelerine yer verdi.

Vakalara Hızlı Müdahale Edilmesi İçin Kritik Öneme Sahip
112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu’nun acil vakalarda kritik bir öneme sahip olacağını ifade eden Vali Şahin, “Kalp krizi ve kaza gibi her türlü olumsuz vakalara çok hızlı bir şekilde ulaşmanız lazım. Bunu da konuşlandığınız yerde, konuşlandığınız alanları çeşitlendirerek yaparsınız. Kamu hizmetleri bir kuşun kanatları gibidir; iki kanat birden senkron bir şekilde çırparsa uçar ve yükselir. Bunu Antalya’da başarmış olmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Yaklaşık 20 bin nüfusa hizmet edecek olan bu güzel eseri vücuda getiren tüm paydaşlarımıza, milletvekillerimize ve hayırseverlerimize teşekkür ederim.” sözlerini kullandı.

Konuşmaların ardından Vali Hulusi Şahin, Aile Sağlığı Merkezi ve 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu’nun inşasına sağladığı katkılardan dolayı hayırseverler Salih Sır ve Ayşegül Sır’a plaket takdim etti.

Plaket takdiminin ardından, katılımcılarla birlikte açılış kurdelesini kesen Vali Şahin, beraberindeki heyetle birlikte binayı gezerek incelemelerde bulundu. Antalya Valiliği Bülten

Kamu Hizmetlerini Vatandaşlarımıza Sunmak İçin Gayretle Çalışıyoruz
Programda yaptığı konuşmada hayırseverlerin gençlere ve topluma rol model olduklarını ifade eden Vali Hulusi Şahin, “Bu hizmetler acil ve ihtiyaç duyulan hizmetler. Çünkü Kepez, Antalya’nın en büyük ilçesi. Antalya her yıl 50 binin üzerinde ek nüfus alıyor ve bu nüfusun önemli bir kısmı Kepez ilçemize geliyor. Hızla büyüyen bu ilçemiz tabii ki kamu hizmetlerini de bekliyor. İşte bu yüzden bizler kamu hizmetlerini vatandaşlarımıza ulaştırmak için genel bütçe, yerel yönetimlerin imkânları ve hayırseverlerimizin destekleriyle insanüstü bir gayret içinde çalışıyoruz. Bu yükü alan hayırseverlerimiz bize hem sürat kazandırıyor hem de moral ve güç veriyorlar.” dedi.

Konuşmasının devamında birinci basamak sağlık hizmetlerinin merkezi konumlarda yapılması gerektiğini belirten Vali Şahin, “Arsa anlamında bu imkânı bize belediyelerimizin sağlaması lazım. Bu hususta örnek çalışmalar sağlayan Kepez Belediyemize, Antalya gibi nüfusu çok fazla olan ve hızla artan bir şehirde aile sağlığı merkezi alanında Türkiye ortalamasının altına inebilme başarısını gösteren İl Sağlık Müdürlüğümüze, Kepez Kaymakamlığımıza ve tüm hayırsever vatandaşlarımıza teşekkür ederim.” ifadelerini kullandı.

Konuşmaların ardından dualar eşliğinde temeli atılan 112 Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonu’nun yaklaşık 15 bin kişiye hizmet vermesi bekleniyor. Antalya Valiliği Bülten

Bacağının ağrısıyla hastaneye geldiğini ifade eden Fatma Aydın Dönmez, “Ayağım uyuşmaya başlamıştı. Oradan bir tahlil aldılar. Tahlil aldıktan sonra böbreklerde bir sıkıntı olduğu söylendi. Acil bir şekilde nefroloji bölümüne gitmemizi istediler. O bölüme girdikten sonra da zaten bir daha çıkamadım. Biyopsi yapıldı. Arkasından diğer tahliller derken böbrek yetmezliği yüksek tansiyona bağlı teşhisi kondu. O teşhisle birlikte belirli bir süre tedavi altına alındım.” dedi.

Böbrek yetmezliği konulduğu süreçte hamile olduğunu söyleyen Fatma Aydın Dönmez, “Ardından işte doğumla ilgili bir süreç başladı. Tabii doğum süreci işin içerisine girince benim böbrekler komple bitmeye başladı, ondan sonra da doğum gerçekleşti. Ardından diyaliz süreci başladı. Tabii doğum biraz daha hızlandırdı diyaliz sürecini. Ardından 5 yıl diyaliz yaptıktan sonra artık nakle ihtiyacımız oldu.” ifadelerini kullandı. Akdeniz Üniversitesi Bülten